Taviloğlu İsyanı


Tavil Ahmet İsyanı

Sekbanlıktan yetişme olan Tavîl Ahmed de, 1605 yılında çevresine topladığı eşkıya ile Gezdehan Ali Paşa ve Nasuh Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunu mağlup edecek kadar güçlenmiştir. Buna çok üzülen I. Ahmed, başa çıkamadığı Tavil Ahmed’i Şehrizor Beylerbeyliğine tayin ederek bu sıkıntıdan kurtulmuştur. Ancak oğlu Mustafa, babasının isyanını devam ettirerek Bağdad’ı teslim almıştır (1607). Daha sonra Kuyucu Murad Paşa bunu sindirmekte muvaffak olmuştur.

Karayazıcı İsyanı

İlk büyük Celali olan Karayazıcı, Sivas’a bağlı sancaklardan birinde bir sancakbeyinin kaymakamı idi. Bu sancakbeyi askeri ile seferde bulunuyordu. O sırada İstanbul’da aynı sancak başka birisine verildi. Karayazıcı yeni gelen sancak beyini kabul etmedi ve gönderdiği adamı öldürdü ve gayri memnunlar kitlesini oluşturan Haçova firarileri ile İstanbul’da barınamayan sipahileri etrafında toplayarak hareket etmeye başladı. Karayazıcı’nın üzerine Hüseyin Paşa komutasında bir ordu gönderildi ama Hüseyin Paşa Karayızıcı’ya katıldı. Bunun üzerine, Karayazıcı’nın üzerine Mehmed Paşa gönderildi ve sonuçta Hüseyin Paşa, Mehmet Paşa’ya teslim edildi. Fakat Karayazıcı tehlikesi devam ediyordu. Ona bazı sancakbeylikleri verildi ama durum devam edince bu sefer de üzerine iki ordu gönderildi ve Karayazıcı mağlup edildi. Karayazıcı’nın amacının Anadolu’da bağımsız bir devlet kurmak değil devletin içinde yer almak olduğu biliniyor ama kendisine bazı sancakbeylikleri verildiği takdirde hareketine devam etmesi bu amacına pek uygun görünmüyor. Karayazıcı öldükten sonra kardeşi Deli Hasan onun yerini almıştır. Deli Hasan da bir süre Osmanlıyı uğraştırdıktan sonra Bosna sancakbeyliğine getirilmiş ve Rumeliye geçişi sağlanmıştı. Zaten Deli Hasan da Osmanlı düzeninde meşru bir makam talep ediyordu. Ama yanındakiler onunla birlikte Rumeliye geçmeyip Celali isyanlarına devam ettiler. Bu dönemden sonra Celali isyanları farklı bir karakter kazanmış, Anadolu’da kalan her Celali kendi başına bir Karayazıcı olmuştur.

Canbolatoğlu İsyanı

Maalesef Celâlîlerin en güçlüsü bu idi. Dedesi Canbolad Bey, Yavuz zamanında kendisine yurtluk verilen Kürt Beylerindendi. Cığala-zâde Sinan Paşa’nın kardeşi (bazı kaynaklarda yeğeni) Hüseyin Paşa’yı idam etmesiyle birlikte, Kilis ve çevresinde isyan bayrağını çekti. Bağımsızlığını ilan etti ve ordu tertip ettirdi. Adına hutbe okutup para bastırdı. Çok tehlikeli hale gelen bu isyan da 1607 yılında yine Kuyucu Murad Paşa tarafından bastırıldı.

Yorum Yap